Overspanning is het gevolg van overdruk, net zo goed als spanning het gevolg is van druk. Bij gebrek aan tegendruk en ontspanning veranderen druk en spanning in overdruk en overspanning.

Drukbeleving en -hantering zijn beïnvloedbaar

Druk is een individuele beleving van de dynamiek tussen: 1. de lichamelijke en geestelijke eisen die aan het eigen functioneren binnen een specifieke omgeving worden gesteld; en 2. de eigen mogelijkheden om binnen die omgeving aan deze eisen tegemoet te komen.

Elk mens heeft in (de combinatie van) werk, privé-leven of hobby's te maken met deze dynamiek. De ene persoon zal deze als negatief (stresserend) ervaren, de ander juist als positief (motiverend).

Of negatieve drukbeleving leidt tot stress is afhankelijk van enerzijds het individuele vermogen om tegendruk te bieden en te ontspannen. Persoonskenmerken zijn hierop van invloed, evenals de persoonlijke vaardigheid om (over)druk effectief te hanteren. Anderzijds spelen (werk)inhoud, (arbeids)omstandigheden, -verhoudingen en -voorwaarden een bepalende rol in het voorkomen en ontstaan van (over)spanning. Ook in het voortbestaan en herstel van stress spelen deze vier omgevingsfactoren een belangrijke rol.

Drukbeïnvloeding is stressmanagement

Stress kan voorkomen worden door het optimaliseren van een motiverend omgevingsklimaat en het ontwikkelen van nieuwe methoden, strategieën en vaardigheden om (toenemende) druk binnen deze omgeving succesvol te kunnen (blijven) hanteren.

Worden deze mogelijkheden niet benut, dan leiden negatieve drukbeleving en inadequate drukhantering op kortere of langere termijn tot lichamelijke of geestelijke overspanning, ofwel stress.

De fysieke en psychische gezondheidsklachten, waarmee stress over het algemeen gepaard gaat, leiden op hun beurt vaak tot frequent of langdurig (ziekte)verzuim dan wel gedeeltelijke of volledige arbeidsongeschiktheid. Effectief verzuimmanagement is dus gediend bij effectief stressmanagement.

Terug naar het begin

Effectief beïnvloeden van stress

Om stress effectief te kunnen beïnvloeden maakt FFT een onderscheid in drie stressfasen en drie managementniveaus.

Drie fasen van stressbeïnvloeding

1. Preventie: beïnvloeding ter voorkoming van stress.
2. Interventie: beïnvloeding ter hantering/reductie van stress(klachten).
3. Re-integratie: beïnvloeding van verzuim en arbeidsongeschiktheid door stressklachten.

Drie niveaus van stressbeïnvloeding

A. Individu.
B. Team.
C. Organisatie.

Integrale aanpak van stress

De drie managementniveaus gecombineerd met de drie fasen van stress levert een integrale aanpak van stressmanagement op. De volgende figuur maakt deze aanpak inzichtelijk.

Figuur: FFT-Stressmanagementmatrix

Per stressmanagementfase vindt top-down en bottom-up beïnvloeding (verticale pijlen) plaats. Hierdoor kan op drie managementniveaus geleerd worden wat de meest effectieve en efficiënte aanpak van preventie, interventie of re-integratie is.

Per managementniveau staan de drie stressmanagementfasen en hun onderlinge relaties (horizontale pijlen) centraal. Door uitwisseling van kennis, kunde en ervaring binnen een niveau kan stress op betreffend niveau zo effectief en efficiënt mogelijk worden aangepakt.

Terug naar het begin

Stressbeïnvloeding en effectiviteitontwikkeling

De effectiviteit van de beïnvloeding per managementniveau is afhankelijk van het stadium van effectiviteitontwikkeling waarin het betreffende managementniveau zich bevindt:

1. Bewustwording (weten).
2. Bereidheid (willen).
3. Bekwaamheid (kunnen).

De volgende figuur toont, door middel van horizontale pijlen, de mogelijke ontwikkeling van effectiviteit per managementniveau. De verticale en diagonale pijlen laten de mogelijke interactie tussen de ontwikkelingsstadia per niveau zien.

Figuur: FFT-Effectiviteitontwikkelingsmatrix

Om stress effectief te beïnvloeden, is bekwaamheid op alle drie de managementniveaus (A3, B3 en C3) een vereiste. Bekwaamheid is echter pas aan de orde als het stadium van bereidheid (A2, B2 en C2) is doorlopen. En bereidheid vraagt om voltooiing van het stadium van bewustwording (A1, B1 en C1).

Conclusies: zonder bewustwording, geen bereidheid. Zonder bereidheid, geen bekwaamheid. En zonder bekwaamheid, geen effectieve beïnvloeding van stress.

Terug naar het begin

Effectief stressmanagement door effectiviteitontwikkeling

Een effectieve aanpak van stress is integraal. Zij richt zich op preventie, interventie en re-integratie en vindt plaats vanuit drie managementniveaus: individu, team en organisatie.

De mate van effectiviteit per managementniveau wordt bepaald door het stadium van effectiviteitontwikkeling, waarin betreffend managementniveau zich bevindt: zonder bekwaamheid, geen effectieve stressbeïnvloeding.

De volgende figuur vat de visie van FFT samen.

Figuur: FFT-Stressmanagementmodel

Terug naar het begin

FFT en effectief stressmanagement

Als u stressmanagement effectief wilt aanpakken, is FFT de partner die u zoekt.

Met de combinatie van stressmanagementcoaching, -training en -advies bieden wij u een integrale aanpak voor succesvolle drukbeïnvloeding en -hantering op drie managementniveaus binnen uw organisatie.

Ook los van elkaar staan deze diensten volledig tot uw beschikking.

Voor deskundige begeleiding van stressmanagementtrajecten voorziet FFT in interim- en projectmanagement.

Terug naar het begin