Stel: jij hebt een probleem. Wat doe jij dan? Is het gemakkelijk voor jou om hulp te vragen aan een collega? En om zijn hulp dan ook te aanvaarden? Of voel je je acuut ongemakkelijk?

Hulp aannemen vinden we bijna het moeilijkste wat er is. Bijna – want hulp vrágen vinden we echt het allerlastigste. Terwijl anderen ons graag willen helpen en ook wijzelf daar meestal meteen toe bereid zijn.

Dus waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Daarover gaat dit blog. Het bevat tips hoe je je schroom om hulp te aanvaarden (en te vragen) kunt overwinnen. En omdat het Sinterklaas is, voeg ik er extra cadeautjes aan toe. Omdat ook ik graag anderen – jij in dit geval – help.

Wat is jouw rapportcijfer?

Als jij jezelf een cijfer zou mogen geven op hulp vragen, wat zou dan jouw score zijn op een schaal van 1 (slecht) tot en met 10 (uitmuntend)?

En als jij jezelf zou mogen scoren op hulp geven, welk cijfer zou je dan krijgen op dezelfde schaal van 1 tot en met 10?

Ik ben benieuwd hoe jouw balans uitslaat. Meer hulp vragen dan geven? Meer hulp geven dan vragen? Of misschien geen van beide: niet vragen om hulp en niet geven van hulp. Voor mij is hulp geven en hulp vragen nu wel in evenwicht, maar vroeger was dat echt anders.

Verschuilen in de hulp-geef-modus

Lees mijn verjaardag blog als je wilt weten wat de Schone Schijn ophouden, zoals dat in mijn familie goed gebruik was, doet met hulp vragen. Maar wie weet heb jij daar helemaal geen last van. In dit blog bespreek ik een andere reden om alles alleen te doen: niet naar jezelf willen kijken. In die variant verstop je jezelf in het geven aan anderen. Misschien ben jij er wel zo eentje…

Je staat altijd en overal voor alles en iedereen klaar. Niets is je te gek, wie hulp nodig heeft mag op je rekenen. En wie nog niet in de gaten heeft dat hij hulp nodig heeft, mag dat ook. Jij weet wat het beste is voor anderen, maar voor jezelf…. daar heb je het liever niet over.

Ook ik ken deze modus uit eigen ervaring en weet hoe je je erin kunt verliezen.

Oververantwoordelijk voelen

In mijn jeugd speelde zich thuis van alles af waar je je erg makkelijk volledig over kon ontfermen. En zeker als je zo’n groot verantwoordelijkheidsgevoel hebt als ik.

Waar zaken niet liepen sprong ik als oudste dochter in de bres en regelde ik wat er niet werd nagekomen. Als er niet was gekookt, zorgde ik voor het eten. Als er in de praktijk extra handen nodig waren, liet ik ze wapperen. En als mijn vader of moeder hun hart wilde uitstortten, was ik een luisterend oor.

Meedoen met de grote mensen

Ik hoorde dingen die je als kind niet wilt weten en ik zag dingen die je als kind niet wilt zien. Wat ik zag en hoorde begreep ik ook niet helemaal, maar wat ik wel heel fijn vond was dat ik er toe deed, er mocht zijn. Een schril contrast met de momenten dat ik een “prul” of een “nietsnut” was omdat ik niet aan de verwachtingen van het voor mij uitgestippelde ideale leven voldeed, zoals je kunt lezen in mijn verjaardag blog.

Kwestie van vertrouwen

Mijn ouders namen me op kleine, en later steeds grotere, schaal in vertrouwen, gaven me vertrouwen en vertrouwden op me. Wauw, dat vond ik heel bijzonder. En dat voelde ook heel bijzonder. Trots. En een eer. En ook spannend, want ik was nog maar een kind en geen volwassene.

Papa’s flinke meid

Als papa’s flinke meid kreeg ik verantwoordelijkheden in de praktijk. Ik mocht pillen tellen, drankjes schudden en zalfjes maken. Ik mocht bestellingen doen, deze uitpakken en opbergen. Ik mocht de telefoon beantwoorden, (spoed)afspraken maken en mobiele oproepen doen. En ik mocht de facturen rondbrengen: de postzegel die mijn vader zich bespaarde ging in mijn spaarpot.

Mama’s grote griet

Voor mama was ik een grote griet als ik hielp met de was, de strijk en de boodschappen. Of als ik bij feesten en partijen ervoor zorgde dat alles achter de schermen op rolletjes liep en alle gerechten dampend en wel op tafel kwamen – tenzij ze uit de koeling kwamen natuurlijk. Mijn zusjes en ik zaten daarvoor aan de uiteinden van de tafel, een enorm uitschuifbaar exemplaar waar wel twaalf tussenbladen in konden, geschikt voor een groot gezelschap, zodat we ongemerkt konden vertrekken om in de keuken onze culinaire hoogstandjes te verrichten, de afwas te doen, waarna we weer stilletjes aanschoven.

Oudste en wijste zus

En dan waren er nog mijn zusjes voor wie ik altijd de oudste en de wijste was. Althans daar appelleerden mijn ouders graag aan als we met ons drietjes zaten te ruziën of kibbelen. Dan moest ik het goede voorbeeld geven, ook als zij de haren van mijn pop hadden afgeknipt of cola over mijn tekening hadden gegooid.

Verdriet maskeren

Als kind wist ik niet waar ik aan toe was met mijn ouders, waardoor ik me soms heel zeker en geliefd voelde en soms heel onveilig en alleen. Door me sterk en stoer voor te doen en te helpen waar ik kon, camoufleerde ik mijn pijn en verdriet over mijn op andere terreinen ‘mislukt’ zijn.

Op deze wijze oogstte ik wel iets aan applaus en waardering van mijn ouders. Het komt erop neer dat ik opgevoed ben met de tegenstrijdige boodschap dat ik wel goed genoeg was als het gaat om helpen, maar aan de andere kant was ik, zeker toen ik het voor mij geplaveide pad verliet, niet goed genoeg om ooit iets te bereiken in het leven.

Hoofd vol teleurstelling

Alleen maar hulp geven vervreemdt en creëert afstand, zowel van anderen als van jezelf. Sta jij altijd in de hulp-geef-modus, dan hoef je niet naar jezelf te kijken. En hoef je dus nooit bijstand te vragen. De dieper onderliggende oorzaak is vaak angst. Als je altijd stoer en sterk bent, ben je nooit afhankelijk van een ander. En dat voelt lekker, toch?

Ondertussen geef je je tijd, energie en geld aan anderen. Sta je meteen klaar als een (onbekend) persoon jouw hulp nodig heeft. Zogenaamd met alle plezier en liefde, maar ondertussen… Je plakt zegeltjes, omdat je gestrest en gefrustreerd raakt. Wanneer denkt er iemand aan jou? Je voelt teleurstelling en afstand dat anderen jou gebruiken en jij er zelf niet aan te pas komt.

Onder een deken

Wat je niet ziet is dat mensen niets voor jou konden of mochten betekenen. Je wist het allemaal beter, kon het zelf en hebt je daar niet populair mee gemaakt. Mogelijk vinden ze je zelfs arrogant en een bemoeial, terwijl jij het allemaal zo verschrikkelijk goed bedoelt. Verongelijkt trek je je terug in je huis en sluit je je af voor de boze buitenwereld. Tot er weer iemand voor je deur staat en aan je vraagt of je…

Om hulp leren vragen

Vind je het lastig om hulp te vragen of steun te accepteren? Bedenk dan dat het heel normaal is als je het vraagt. En dat je jezelf en de ander iets ontzegt als je het niet vraagt. Gedeelde smart is halve smart, gedeelde vreugd is dubbele vreugd. Het zijn geen loze termen.

Cadeau nummer 1

Tijdens onze zomervakantie op Tenerife in 2015 vroeg ik mijn gezin spontaan om hulp bij het beantwoorden van de vraag:

‘Waarom vragen mensen hulp?’

Binnen vijf minuten was het gefikst. De antwoorden schiepen ook nog een band.

De gemeenschappelijke punten vonden we fantastisch om te oogsten. Gevoelens, emoties, angsten en verlangens stonden centraal en die trekken zich niets aan van leeftijd, geslacht, rol, rang of stand.

De argumenten die we niet deelden vonden we inspirerend en leerzaam. We ontdekten dat we anders kijken, denken en voelen in het vragen om hulp. En daarmee leerden we elkaar weer beter kennen.

Wil je weten wat onze antwoorden waren? Het staat in Cadeau nummer 1. Dit kun je zelf ook met jouw team doen. Een rijke oogst en mooie gesprekken gegarandeerd.

Lastig, lastig

Ben je nu nog niet overtuigd, dan geef ik je hulp in de vorm van tips om anders te kijken:

  • Stuivertje wisselen (1). Zie je hulp vragen als een zwaktebod? Bedenk dan dat het juist van kracht getuigt als je kunt erkennen dat je niet perfect bent.
  • Besef dat helpen vaak wederkerig is. Niet alleen jij komt verder doordat je om hulp vraagt, ook de ander vaart er wel bij. Denk maar terug aan de keren dat je zelf iemand mocht helpen. Lekker gevoel toch dat jij er toen mocht zijn voor die ander en jouw kennis, kunde of ervaring mocht delen.
  • Wees SMART in je hulpvraag. Weet wat je wilt vragen, aan wie en waarom. Durf daarbij kritisch te zijn. Aan hulp van de wal in de sloot heb je niets. Dus kies voor ‘specialisten’ in wat jij zoekt.
  • Pas de UBAA toe, Het staat voor de vier stappen om effectief met een ander in gesprek te gaan. Zodat je krijgt wat je wilt. Of niet – maar daar hoef je dan niet teleurgesteld over te zijn. Doorloop samen alle stappen. Benader niet steeds dezelfde mensen.
  • Maak nee zeggen makkelijk. Stel je hulpvraag als een verzoek dat de ander ook kan weigeren. Niemand vindt het fijn om met de rug tegen de muur te worden gezet en het gevoel te hebben dat hij helpen moet. Geef de ander dus een kans om te ‘ontsnappen’ als hij niet wil, kan of durft. Dat houdt jullie relatie ontspannen.
  • Stuivertje wisselen (2). Kruip eens in de huid van de ander en vraag je eens af hoe jij overkomt als jij zelf nooit hulp nodig hebt van anderen en anderen wel van jou? Zou je dat van een ander geloven als hij jou dat wijs zou maken? Grote kans dat je hem niet realistisch vindt en misschien zelfs wel een beetje arrogant. Misschien wel meer dan een beetje, een beetje boel. Het zou zo maar zo kunnen zijn dat jij als je niet om hulp vraagt ook als onrealistisch of arrogant bestempeld wordt.
  • Oefen. In kleine stapjes. Wil iemand jou helpen? Accepteer het. Begin met kleine dingen vragen. Wil jij die doos voor mij tillen? Of avondeten maken? Zie elke stap als een overwinning. Voor je het weet vraag je iedereen om hulp.

Gezien worden

Wat je gaat ontdekken is dat ieder mens het leuk vindt om te helpen. Hulp bieden geeft zin aan het leven, sjeu aan het bestaan. Je bent dan van waarde en betekent iets voor een ander. Je wordt gezien. Maar om hulp te kunnen bieden, moeten er ook mensen zijn die hulp willen ontvangen.

En nu jij

Zwoeg je in je eentje om verder te komen met je team? Vraag om hulp, zodat je van je probleem afkomt. Gun anderen het plezier van je mogen helpen en waardeer ze in hun kennis, kunde en ervaring. Zeg dag tegen het in je eentje tobben en stressen. Doe de slapeloze nachten de deur uit. En wees ontvankelijk voor wat je krijgt. Hulp is een gunst, geen recht. Wees dankbaar dat jij die gunst mag ontvangen en dat de ander je wil helpen.

Cadeau nummer 2

Net als ieder mens wil ik graag helpen. Vul mijn gratis stress-scan in en je maakt kans op een gratis doorbraaksessie. In ons gesprek krijg je advies op maat om jezelf, tijd en je omgeving effectief te managen, waardoor jij niet meer hoeft te tobben over klachten, achterstanden of verzuim. Pakken we gelijk jouw score op de balansvragen in hulp geven en vragen mee. Omdat het vandaag Sinterklaas is, geef ik vijf gesprekken weg aan snelle invullers.

Waar kun jij hulp bij gebruiken? Laat hieronder je reactie achter. Ik reageer altijd.

2 Reacties

  1. Liza van Dijk

    Er zijn 20 argumenten waar ik me goed in kan vinden.

    Ik heb een top 3.

    TOP 1 geen tijd verspillen
    TOP 2 iets nieuws ervaren
    TOP 3 samen is leuker dan alleen

    Geldverspillen zie ik er niet bij staan?

    Antwoord
  2. Margriet Taams

    Goed argument Liza! Ik voeg ´geen geld verspillen´ toe aan een volgende versie. Ook ´geld besparen´ en ´investeringen laten renderen´ komen er dan bij.

    Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Send this to a friend