Pssst… Heb je het al gehoord?

Weet jij al wat jouw medewerkers over je zeggen bij het koffieapparaat? Over dat stomme foutje dat je laatst maakte met die klant. Je veel te flitsende nieuwe auto. Hoe je die-en-die-collega altijd voortrekt.

Vervelend hè, als ze over je roddelen op het werk?

Maarre… zeg eens eerlijk: hoe praat jij zelf over je medewerkers?

Heb jij het nooit over de hypochonder die in z’n eentje de hele arbodienst aan het werk houdt? De projectleider die denkt dat de regels niet voor hem gelden? Of het feestbeest bij wie de werkweek pas op maandagmiddag indaalt?

Ik zeg je: stop ermee.

Al dat geroddel – want dat is het – ondermijnt de samenwerking. En dat is funest voor je doelstellingen en resultaten.

Hoe je roddelen in je organisatie snel en pijnloos stopt ontdek je verderop in dit artikel. Je doet het in zes simpele stappen.

Roddelen op het werk is NIET informeren / overleggen / sparren

Laatst begeleidde ik een organisatie van bijna 100 medewerkers. Al bij de eerste gesprekken gebeurde het: mensen probeerden me te paaien als handlanger. Dat ging helemaal niet subtiel.

  • Managers wilden “even sparren” over hun medewerkers
  • Medewerkers wilden “wat tegen me aanhouden” over hun manager

Wat steevast volgde was een klaagzang (X kan z’n functie niet aan, Y komt altijd te laat, Z traineert de boel).

Het vertoonde verdacht veel trekjes van roddelen.

Met roddelen over collega’s leid je de aandacht af

Misschien is het woord ‘handlanger’ je opgevallen? Dat gebruik ik niet voor niets.

Want roddelen op het werk wordt vaak gebruikt als camouflage. Door de ander negatief af te schilderen, leid je de aandacht weg van je eigen functioneren. Jou treft geen blaam, jij doet het wél goed.

Daarover neem je iemand zogenaamd in vertrouwen. Gaat diegene daarin mee, dan wordt hij medeplichtig. Jullie delen iets en sluiten de ander buiten.

Roddelen is lekker (gemeen)

Wat roddelen over collega’s ook zo verleidelijk maakt, is dat je niets wilt missen. Het bevredigt je nieuwsgierigheid. Je weet iets wat je eigenlijk niet hoort te weten, en daar word je een stukje interessanter van.

Hoe je het ook wendt of keert, roddelen op het werk is nooit goed bedoeld en zeker niet onschuldig. Denk maar aan dat andere woord voor roddelen: kwaadspreken.

Wijs roddelende collega’s terug naar af

Voor mij als extern adviseur is het essentieel om neutraal te blijven. Alleen al daarom ging ik tijdens mijn opdracht niet mee in het roddelen.

In plaats daarvan vroeg ik alle roddelaars of ze al met hun grief naar de persoon zelf waren gegaan. Een paar antwoorden:

“Nee.”

“Dat weet ze zelf ook wel.”

“Ik niet, maar ik weet dat X het wel heeft gezegd.”

“Min of meer.”

“Dat moet de manager maar doen.”

Het was duidelijk dat er meer over elkaar werd gesproken dan met elkaar. En dat mensen hun wensen, verwachtingen, behoeften of kritiek niet of indirect uitten.

Negatieve spiraal

Het lijkt zo onschuldig hè? Even een praatje maken met een collega die je goed kent.

Maar het gaat de verkeerde kant op als je namen noemt. Of als je over lastige situaties praat die je nog niet met de betreffende collega zelf besproken hebt. Dan wordt het roddel en achterklap.

Voor je het weet beland je met je team in een negatieve spiraal.

Bij de organisatie die ik begeleidde waren de gevolgen van het roddelen enorm. Zowel managers als medewerkers liepen op eieren. Veiligheid en vertrouwen waren ver te zoeken.

Onveilig werkklimaat

De angst overheerste – om fouten te maken en daarop afgerekend te worden. Niemand durfde nog verantwoordelijkheid te nemen, te geven of elkaar erop aan te spreken.

In de loop der tijd hadden fouten en klachten zich opgestapeld. Projecten liepen achter en de werksfeer was grimmig. Ook van buiten groeide de druk. Klanten lieten weten dat er beter gepresteerd moest worden. Het bestuur twijfelde of mensen op de juiste plekken zaten.

De toestand leek hopeloos.

Roddelen op het werk = contraproductief

Roddelen op het werk = contraproductiefIn zo’n situatie ben je geneigd om crisismaatregelen te nemen. Zoals andere werkwijzen, overlegvormen of taakverdeling. Aangescherpte normtijden. Intensievere controle.

Maar geen van deze maatregelen heeft noemenswaardig effect, want ze pakken niet de kern van het probleem aan: medewerkers en managers communiceren niet open en eerlijk.

Hoe pak je iets aan wat niet open en eerlijk gebeurt?

De 6 stappen om roddelen op het werk te stoppen

Als je de roddels kent maar er niets tegen doet, ben je medeplichtig. Dat pleit niet voor je geloofwaardigheid. En als je ze niet kent, kun je er niets tegen doen.

Dat lijkt een lastige situatie.

Maar het hoeft niet lastig te zijn. In de organisatie die ik begeleidde, doorbrak ik dit dilemma met de volgende zes stappen. Het zijn de basisregels voor open en eerlijke communicatie:

  1. Communiceer open en eerlijk
  2. Geef iedereen gelegenheid om zijn/haar verhaal te doen
  3. Luister naar elkaar zonder onderbrekingen en tegenwerpingen
  4. Onderbouw meningen en gevoelens met feiten of concreet waarneembaar gedrag
  5. Praat over het proces, niet over personen
  6. Laat iedereen zijn/haar communicatie checken

Deze regels werken altijd. Ook bij jou.

Hoe werkt de doorbraak in de praktijk?

Ik spreek de zes basisregels hardop uit. Daarna bespreken we ze uitgebreid samen. Vragen over de regels beantwoord ik en onduidelijkheden licht ik toe.

Als iedereen de regels begrijpt maak ik een rondje. Ik stel elke aanwezige de vraag: “Ga jij je volgens deze basisregels gedragen?”

Iedereen zegt “JA” (dat gebeurt echt altijd!).

Vervolgens spreken we af dat we voortaan volgens deze regels met elkaar communiceren. En dat we elkaar op het naleven van deze afspraak aanspreken.

Kwestie van lange adem

Wordt er in jouw team geroddeld? Pas zelf ook de zes stappen toe.

Geef niet op als het niet direct werkt; veel mensen zijn deze manier van doen niet gewend. Ze gaan er in eerste instantie wat lacherig mee om.

Spreek de betreffende medewerkers aan op hun gedrag en op hun toezegging zich aan de basisregels te houden. De aanhouder wint.

Uit ervaring weet ik dat teams al na enkele weken van hun geroddel verlost zijn – ook de organisatie die ik begeleidde. Vervolgens pakken ze hun ineffectiviteit aan.

Ze doen weer wat ze moeten doen: hun werk.

Dat werkt ook voor jou.

Succes.

Hoe ga jij om met roddelen op het werk?

Ik ben benieuwd of je de 6 stappen tegen roddelen behulpzaam vindt voor het functioneren van je team. Zet hieronder je reactie of stel een vraag.
Enne… geen namen noemen hè 😉

4 Reacties

  1. Raoul

    Hallo Ik ben blij dit artikel te lezen en de 6 stappen om met een roddel cultuur te kunnen omgaan ,zo nodig te corrigeren.
    Ik ben pas een week binnen een Organisatie waarin ik bemerk dat er een communicatie storing en vervorming is en een bijna sektarische (kliekjes vorming ) prevaleert.
    ik hoop dat ik deze stappen kan uitvoeren om zo tot een eerlijke en open communicatie
    te kunnen komen.

    Antwoord
    • Margriet Taams

      Dank je wel Raoul en succes met het zetten van de 6 stappen. Laat je me weten hoe het uitpakt? Hoor het graag.

      Antwoord
  2. Nadia

    Hallo,

    Zeer interessant om te lezen. Ik werk ook in een organisatie waar heel veel geroddeld wordt. Daar probeer ik me meestal afzijdig van te houden. Lukt de ene keer wel, de andere keer niet, moet ik eerlijk bekennen. Ik heb een vraag; hoe ga je om met collega’s die opeens dingen weten over je eigen familie en je daarmee confronteren? Ik praat bijvoorbeeld nooit over een bepaald familielid op het werk en een tweetal collega’s begonnen opeens over hem te praten. Dat gaf mij direct het gevoel dat ze dus achter mijn rug om aan het roddelen zijn over mij en dat gaf mij echt een heel naar gevoel. Moet ik ze vragen hoe ze aan informatie over hem komen en waarom ze erover praten of moet ik het maar laten gaan? Ik schrok namelijk toen ik het voor het eerst hoorde, omdat ik namelijk op het werk nooit over dit familielid heb.

    Antwoord
    • Margriet Taams

      Hallo Nadia, wat een goede vraag die je hier stelt. Ik kan me voorstellen dat je het lastig vindt om hiermee om te gaan. Aan de ene kant hoor je dingen die je niet weet of niet kent en aan de andere kant heb je wel het gevoel dat ze je aangaan, omdat het een bekende van je betreft. Mijn vraag aan jou is hoe je normaal gesproken met een dergelijke situatie omgaat als het een jou onbekende betreft waarover geroddeld wordt. Wat doe je dan? En waarom doe je dat nu het een bekende betreft niet? Wat zegt dit over jou? Wat zegt dit over de bekende? Wat zegt dit over jullie relatie? En wat is de invloed van jouw antwoorden op hoe je met de roddelaars omgaat? Ik ben benieuwd welke inzichten je met deze vragen opdoet en welke andere keuzes je daardoor kunt maken om met dit geroddel over een bekende om te gaan. Laat je me het weten? Ik lees het graag (en anderen waarschijnlijk ook, want je bent niet de enige die in dit soort situaties verzeild raakt).

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Send this to a friend