Zeg eens eerlijk:
Word je weleens kritisch aangesproken op jouw houding of gedrag?
En kun je dan rustig en aandachtig luisteren?
Zonder onderbrekingen of tegenwerpingen?

Als je driemaal “ja” hebt geantwoord: gefeliciteerd. Je kunt iets wat slechts een handjevol mensen in de vingers heeft.

Zit er ook een “nee” bij (of misschien een “ja” waaraan je diep van binnen twijfelt), dan is dit artikel voor jou. Ontdek waarom kritiek allesbehalve negatief hoeft te zijn, maar je juist verder helpt in je professionele ontwikkeling.

Kritiek = lastig

Laat ik dit vooropstellen: je bent niet de enige die moeite heeft met kritiek. Veel van de leidinggevenden en professionals die ik begeleid, ervaren collegiale kritiek als een professionele of zelfs persoonlijke aanval.

Maar waarom ervaren ze dat dan zo?

Ze voelen zich door de kritiek niet gezien of gehoord in wie ze zijn. Of ze zijn gekwetst omdat ze de kritische opmerking betrekken op hun gehele functioneren en zo de erkenning en waardering missen voor wat ze allemaal wél goed doen.

Herken je hier wat van? Lees verder.

”Ja maar…”

Hoe reageer je wanneer je je zo voelt bij kritiek? Dikke kans dat je gekwetst en verbolgen de tegenaanval inzet.

Bijvoorbeeld door hartgrondig te ontkennen wat je collega zegt. Of door zijn argumenten te bagatelliseren. Of anders wel door omstandig te gaan uitleggen waarom je collega zich volstrekt vergist.

Ook deze vorm van tegenaanval komt vaak voor: de punten van kritiek terugleggen bij je kritische collega. Want die deed zelf zus en zo. En natuurlijk is dat er de eigenlijke oorzaak van dat jij steken hebt laten vallen.

Het zijn allemaal strategieën om de kritiek ver bij je vandaan te houden. Herken je er wat van?

Pas op. Al deze strategieën zijn funest.

Wie kwetst wie?

Je begrijpt: met deze reacties en gedragingen schaad je de relatie met je collega.

Die neem je immers niet serieus in wat hij te zeggen heeft. En je waardeert al helemaal niet de moeite die hij neemt om hierover in gesprek te gaan.

Want let wel: degene die de kritiek uit, doet moeite.
En wat meer is: hij stelt zich kwetsbaar op.

Deze collega voelt immers op zijn klompen aan dat hem mogelijk een heftige tegenreactie te wachten staat. Als dat daadwerkelijk gebeurt, zal hij zich een volgende keer wel twee keer bedenken voordat hij zich kritisch uitlaat.

Weg open en constructieve samenwerking.

Gratis advies

Met je tegenaanval doe je trouwens ook jezelf te kort.

Want door niet open te staan voor kritiek ontneem je jezelf een waardevolle kans, namelijk de kans om je kwaliteiten te verkennen en ontwikkelen.

Begin eens met kritiek niet als een aanval te zien. Kijk er in plaats daarvan naar als naar een cadeautje. Voor jou, van je collega.

Ik leg je hieronder uit hoe je dat doet. En vooral: waarom.

Je kernkwaliteiten

Ken je het model van de kernkwadranten?

De theorie is dat elk mens bepaalde kernkwaliteiten heeft. Neem bijvoorbeeld hulpvaardigheid, dat is een mooie eigenschap om te bezitten.

Recht tegenover je kernkwaliteiten staan je allergieën. Ben je hulpvaardig, dan erger je je waarschijnlijk mateloos aan iemand die alles vanaf zijn eigen eilandje beziet en nooit eens zijn handen voor iemand uit de mouwen steekt.

Daarnaast heb je uitdagingen. Dat zijn de eigenschappen die je beter kunt ontwikkelen. Ze liggen ten grondslag aan je allergieën . Bij hulpvaardigheid kun je bijvoorbeeld werken aan loslaten, overlaten of meer zelfstandigheid bevorderen van de ander.

En dan heb je nog valkuilen. Die krijg je wanneer je doorschiet in jouw kernkwaliteiten. Het is gedrag waar je anderen mee dwarszit – het gedrag waar jij kritische opmerkingen over krijgt.

Ben je erg hulpvaardig? Dan zou het me niet verbazen als je collega klaagt dat jij je teveel met zijn projecten bemoeit, ook als je er formeel niets mee te maken hebt.

Jouw hulpvaardigheid is doorgeslagen naar bemoeizucht.

Ken je valkuilen (en dus je kwaliteiten)

En nu komen we bij het punt dat ik wil maken: kritiek is in negen van de tien gevallen niets anders dan feedback op jouw valkuilgedrag.

Luister je open en eerlijk naar kritiek, dan leer je je valkuilen beter kennen en beheersen. En wat meer is: je kunt in een moeite door terug redeneren naar jouw kernkwaliteiten. Die je vervolgens nóg beter en bewuster kunt inzetten.

Via kritiek van anderen zorg je dus dat je effectief en efficiënt blijft functioneren. En blijft schitteren in jouw kwaliteiten. Want juist díe maken van jou een waardevolle directeur, manager of professional.

Nou, is dat een cadeautje of niet?

Oefenen met kritiek

Om kritiek voortaan als cadeau te kunnen ontvangen, helpt het als je je eigen valkuilen kent. Maak hiermee direct een goede start door de volgende oefening.

Vul de volgende uitspraken aan:

“Mijn gedrag dat ik bij anderen relativeer is …”
“Anderen verwijten mij dat ik …”
“Ik rechtvaardig mezelf in …”
“Ik krijg wel eens naar mijn hoofd geslingerd dat …”
“Onder druk verval ik soms in …”
Daag jezelf uit om er tenminste tien te vinden en op te schrijven. En vraag gerust je collega’s of partner om hulp. Zij weten jouw valkuilen waarschijnlijk feilloos te benoemen.

Onderzoek vervolgens per valkuil welke kwaliteit eraan ten grondslag ligt. Dan weet je meteen waarin je jezelf niet gehoord en gezien voelt als je kritiek als aanval ervaart en niet als cadeautje.

En?

Ik vind het interessant om te horen wat jij dankzij kritiek hebt ontdekt over jezelf. Zet je het hieronder in de comments? Je krijgt altijd persoonlijk antwoord.

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Send this to a friend