Wanneer heb jij voor het laatst genietsnut? Of gelanterfant of geluiwammest? Gewoon helemaal niks gedaan, een beetje uit het raam staren, wat dagdromen of fröbelen. Zonder gedachten. Een beetje aanrommelen en laten komen wat er komt.

We vinden nietsnutten slecht. We mogen het niet van onszelf.

In dit artikel wil ik je laten zien hoe bevrijdend nietsnutten kan zijn. En wat je kunt doen om aan je dagelijkse portie nietsnutten te komen.

Verplicht 5 minuutjes per dag niks

Eén van mijn klanten schrok zich suf. Ze kreeg opdracht van mij om per dag 5 minuten te nietsnutten.

5 Minuten! Ze kon niet eens 1 minuut niksen. Alleen het idee al vond ze verschrikkelijk, laat staan dat ze het ook nog eens ging doen. Ze zag deze opdracht dan ook totaal niet zitten.

Wat is er mis met hard werken?

“Ledigheid is des duivels oorkussen en zonder inspanning geen ontspanning.” Er was toch helemaal niets mis met hard werken en goed willen presteren?

Terwijl ze deze overtuigingen uitte, kwamen ook alle opgekropte spanningen los.

Eigenlijk snakte ze naar nietsnutten. Naar een keertje niet presteren, de boel de boel laten en zich eens niet verantwoordelijk voelen. To go with te flow en de controle eindelijk eens loslaten.

Maar ze kon het niet. Ze had het niet geleerd. Ze had het nooit gedaan. Het “mocht” ook niet. Niet van haar ouders, school, familie of de kerk. En ook later niet bij haar bazen en werkgevers.

En dus ging ze altijd maar door, want dan deed ze het goed. Dan werd ze gewaardeerd. Dan deed er niemand moeilijk. Dan had ze geen gezeur aan haar hoofd.

Totdat ze vastliep in haar werk en ook haar relatie aan een zijden draadje hing. Haar lichaam en geest waren uitgeput. Pas toen zag ze in dat het zo niet langer kon.

Spartaans en Calvinistisch

Ondermijn jij jezelf ook met een Spartaanse manier van doen en Calvinistische levensinslag? Het zit er bij ons allemaal in. Maar zo zijn we niet. En willen we niet zijn.

En mijn klant wilde haar kinderen zo niet voorleven.

Inmiddels heeft ze nietsnutten tot kunst verheven en haalt ze met gemak een uur luilakken per dag. Omdat ze daar nu echt tijd voor maakt en zich daar ook aan durft over te geven. Zonder schuld, zonder schaamte. Vrij.

Daar is ze heel gelukkig mee. Net als ik, want ik weet precies hoe hoog de prijs van altijd maar hard werken en presteren is.

Mijn eigen jeugdervaring

Nietsnutten? Daar deden wij thuis niet aan. Nietsnutten waren klaplopers, mensen die niets deden met hun leven en zich niet verdienstelijk maakten.

Zo waren wij niet. En zo moest je ook vooral niet willen zijn. Dan zou je je heel diep mogen schamen. En schuldig voelen, omdat je niets van je leven maakte.

Slik, als ik dit zo opschrijf voel ik nog de onuitgesproken druk om continu te moeten presteren. Om me te moeten bewijzen en steeds maar bezig te moeten zijn.

En nijver was ik. Een 10 voor vlijt. Ik deed altijd wel iets en zelden niets.

Een van de weinige keren dat ik wel niets deed eindigde ik van de wal in de sloot. Letterlijk.

Ik stond met een bamboestok in de sloot achter ons huis te draaien en zag allerlei mooie kleuren ontstaan. Ik draaide telkens grotere rondjes, deed mijn ogen dicht en liet me meevoeren met het gevoel. En opeens, plons, daar lag ik languit in het water.

Het moment van vervoering was direct foetsie en mijn hersenen maalden op volle toeren. Wat zou ik tegen mijn ouders kunnen zeggen om aannemelijk te maken dat dit gebeurd was?

Ik had staan nietsnutten, dromen, ik had het fijn gehad.

Maar dat waren geen argumenten die hout sneden, zeker niet met de bergen vuile was die ik met mijn gelanterfant veroorzaakte.

Als een verzopen kat stond ik even later bij mijn moeder voor de keukendeur. Stinkend, druipend en vol blubber.

En vooral: vol schaamte en schuld over hoe ik zo’n domme gans had kunnen zijn.

Ik had iets gedaan dat nergens op sloeg. En ik was ook nog eens heel erg smerig. Wat een nietsnut was ik. Een luilak! Geen wonder dat mijn ouders boos op me waren.

Na dit natte pak heb ik nooit meer met een stok in die sloot geroerd. Bang om nogmaals door de mand te vallen. Bang om weer een nietsnut te worden gevonden. Bang om mijn ouders opnieuw teleur te stellen met mijn lamlendigheid.

Sta op tegen dingen “moeten”

Vanuit deze angsten ontwikkelde ik een enorm verantwoordelijkheidsgevoel om nuttig te zijn. Ik “moest” slim zijn, to the point en daadkrachtig. Ik “moest” het weten, kunnen en doen. Ik “moest” van alles, anders stelde ik niks voor.

Wist ik toen maar wat ik nu weet. Dan had ik mezelf veel leed kunnen besparen. En hadden mijn ouders ook een ander – veel liefdevoller en relaxter – leven met elkaar en ons kunnen leiden. Aan geschiedenis is niets te veranderen. Wat wel mogelijk is om de geschiedenis zich niet te laten herhalen.

Hoe? Door te beginnen bij jezelf en een flinke dagelijkse portie nietsnutten.

Mijn klanten beginnen als workaholic

Veel van mijn klanten worden geleefd door de waan van de dag. Ze laten zich regeren door hun uitpuilende mailbox en bomvolle agenda.

Continue werkdruk. Altijd malende hersenen. Van overleg naar vergadering naar meeting naar opdracht naar klant. En weer terug.

Met alles wat er nog gebeuren moet, wat er niet goed is gegaan, nog geregeld moet worden … Er is altijd wat te doen. Ze rennen maar door. Op de automatische piloot, als kippen zonder kop.

Soms hebben ze niet eens tijd om met vakantie te gaan. Het stuwmeer van verlofdagen groeit maar door.

Of: ze gaan wel, maar ontladen niet. Ze liggen voortdurend aan de oplader van hun laptop. Via smartphone of tablet beantwoorden ze alle mail, terwijl de kinderen in het zwembad spartelen en partnerlief lezend zonnebaadt.

Geeft niet. Ze waren thuis toch ook al niet meer zo gewend aan hun naasten. En trouwens: die kunnen hier zijn omdat jij zo hard werkt. Toch?

Er zijn veel huwelijken op gestrand. Wat heb je aan zo’n workaholic die er nooit voor zijn gezin is?

Jong geleerd…

Mijn vader was huisarts, mijn moeder bestierde de apotheek en ze stonden altijd, elk moment van elke dag klaar voor patiënten.

Het verantwoordelijkheidsgevoel van mijn ouders voor de patiënten in hun huisartsenpraktijk herken ik terug bij mezelf. Maar ook het opofferen van mijn privéleven voor werk en klant.

Tot grote ergernis van mijn eigen gezin en partner.

Mijn ouders waren letterlijk dag en nacht bezig met de praktijk. Dat kon haast niet anders; de praktijk was aan huis. Je zou kunnen zeggen dat mijn ouders de praktijk wáren.

Zij waren de dokter en de apotheker, wij (mijn zussen en ik) de dochters van de dokter.

Iedereen kende ons en iedereen vond iets van ons. Maar iedereen had ons ook nodig, want niemand wil ziek zijn of pijn hebben.

Mijn ouders waren er voor hun patiënten. Bij lichamelijke en geestelijke nood, voor een pil, poeder of prik, voor een luisterend oor of een verzekeringscontrole. En ons gezin paste zich hieraan aan.

Kost nietsnutten je de kop?

Nee. Niemand houdt het vol zich aan te blijven passen. En zeker niet als je je ware aard hiermee verloochent.

Daar ga je zelf aan kapot. Of je maakt er je relaties mee kapot. Beide voorbeelden heb ik van dichtbij meegemaakt. Geen van beide stimuleerden me om de voorbeelden te volgen.

Een ding wist ik zeker, zo wilde ik het niet.

Maar hoe dan wel? Tja, dat wist ik ook niet.

En daar zit hem de ellende. Niet weten wat je wilt, betekent je werk en leven “lijden” in plaats van leiden. Dat geeft stress. En stress geeft zorgen, piekeren en tobben.

En zit je eenmaal in de negatieve spiraal, dan krijg je nog meer stress. Nog meer zorgen. Frustraties. Onmacht. Innerlijke onrust.

Nietsnutten is lekker en werkt bevrijdend

Alleen maar doen, doen, doen en gaan, gaan, gaan is fnuikend. Het verstoort je lichaam, je geest en je relaties met anderen.

Het brengt je uit balans, maakt je onaangenaam gezelschap en bezorgt je allerlei klachten en kwalen.

Vandaar mijn oproep aan jou. Hé nietsnut, ga eens door! – met nietsnutten wel te verstaan.

Kies eens voor rust, ontspanning en voelen.

Voor “zijn” in plaats van doen.

Voor stilte in plaats van drukte.

Begin met 5 minuten per dag. En maak het je aangenaam door even lekker in het zonnetje te gaan zitten. Met je kinderen mee te knikkeren en zandtaartjes te bakken. Te kleuren, plakken of schetsen. Een gedichtje te schrijven, muziekje te maken, liedje te zingen, dansje te doen. Of met een stokje in de sloot te roeren.

Laat het me weten

Ik ben benieuwd hoe jij naar nietsnutten kijkt van jezelf en anderen. Laat het me weten in het commentaar.

4 Reacties

  1. Nelleke

    Ik begin er nu meteen mee Margriet!

    Veel groeten,
    Nelleke

    Antwoord
  2. Mary

    Herkenbaar verhaal, Margriet. Alsof ik mijn eigen verhaal lees over altijd maar doorgaan en nooit eens stil staan.

    Antwoord
    • Margriet Taams

      Wat leuk dat je met herkenning reageert Mary. En heb je jouw 5 minuten nietsnutten nu wel genomen? Of heb je het daar te druk voor?

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Send this to a friend